ม.อ.ปัตตานี ศึกษาดูงานด้านเกษตรและชุมชน ณ Universiti Putra Malaysia เสริมความร่วมมือวิจัยแก้จนชุมชนชายฝั่ง
มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี เดินหน้าขยายความร่วมมือทางวิชาการระดับนานาชาติ นำคณะผู้บริหาร นักวิจัย และบุคลากร ลงพื้นที่ศึกษาดูงาน ณ คณะเกษตรศาสตร์ Universiti Putra Malaysia หรือ UPM ประเทศมาเลเซีย นำโดยรองศาสตราจารย์ ดร.มนทิรา ลีลาเกรียงศักดิ์ รองอธิการบดีฝ่ายวิชาการ วิทยาเขตปัตตานี ดร.ไอร์นี แอดะสง นักวิจัยและหัวหน้าศูนย์ประสานงานการวิจัยแก้ไขปัญหาความยากจนแบบบูรณาการ จังหวัดปัตตานี ม.อ.ปัตตานี อาจารย์นันทิยา โข้ยนึ่ง คณบดีคณะพยาบาลศาสตร์วิทยาเขตปัตตานี พร้อมด้วยคณะผู้บริหาร นักวิจัย และบุคลากร เข้าศึกษาดูงานด้านการเกษตรและการพัฒนาชุมชน ณ UPM เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2569 เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านการเกษตรสมัยใหม่ การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ และการพัฒนาชุมชนชายฝั่ง ซึ่งมุ่งเน้นการนำงานวิจัยไปประยุกต์ใช้ในการแก้ไขปัญหาความยากจนและยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ชายแดนภาคใต้
ในการนี้ Prof. Dr. Natrah Fatin Mohd Ikhsan ผู้เชี่ยวชาญด้านการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ คณะเกษตรศาสตร์ UPM ให้การต้อนรับและบรรยายพิเศษเกี่ยวกับโครงการ Integrated Multi-Trophic Aquaculture (IMTA) : IMTA เป็นระบบการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำแบบผสมผสานที่ออกแบบให้เกิดความสมดุลทางระบบนิเวศ โดยนำของเสียจากการเลี้ยงปลาและสัตว์น้ำมาใช้เป็นสารอาหารสำหรับสิ่งมีชีวิตอื่น เช่น สาหร่ายและแพลงก์ตอน ช่วยลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพ และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม นวัตกรรมสำคัญด้านเกษตรยั่งยืนที่เหมาะกับชุมชนชายฝั่ง
ภายหลังการบรรยาย คณะผู้แทนได้เข้าศึกษาดูงานภายในห้องปฏิบัติการด้านการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ซึ่งเป็นศูนย์กลางการพัฒนาองค์ความรู้ของ UPM ครอบคลุมทั้งห้องวิเคราะห์คุณภาพน้ำ ห้องเพาะพันธุ์ปลา ห้องเพาะเลี้ยงสาหร่าย ห้องวิจัยอาหารสัตว์น้ำ ระบบเลี้ยงสัตว์น้ำแบบหมุนเวียน การดำเนินงานวิจัยในห้องปฏิบัติการเน้นการพัฒนาเทคโนโลยีที่นำไปใช้ได้จริง โดยเฉพาะการควบคุมคุณภาพน้ำ ซึ่งสำคัญต่อความสำเร็จของการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ นอกจากการเรียนรู้ในห้องปฏิบัติการ ยังเยี่ยมชมบ่อทดลองวิจัยของ UPM เพื่อทดสอบระบบการเพาะเลี้ยงในสภาพแวดล้อมจริง มีการติดตั้งระบบเติมอากาศและการจัดการน้ำอย่างเป็นระบบ เพื่อศึกษาประเด็น เช่น การเจริญเติบโตของปลา การควบคุมคุณภาพน้ำ การจัดการของเสียในระบบ การทดลองระบบ IMTA ในภาคสนาม สภาพน้ำในบ่อที่มีสาหร่ายและแพลงก์ตอนสะท้อนระบบนิเวศที่กำลังดำเนินอยู่ ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการวิเคราะห์และปรับปรุงกระบวนการเลี้ยง จากการสาธิตการใช้อุปกรณ์ตรวจวัดคุณภาพน้ำแบบพกพา นักวิจัยแสดงการวิเคราะห์ DO, pH และค่าความขุ่น ข้อมูลพื้นฐานสำหรับการบริหารจัดการฟาร์มอย่างมีประสิทธิภาพ
.
การศึกษาดูงานยังได้รับข้อมูลเชิงเทคนิคจาก Dr. Norulhuda Mohamed Ramli ภาควิชาวิศวกรรมชีวภาพและเกษตร นำเสนอแนวทางการออกแบบระบบเพาะเลี้ยงที่เหมาะกับบริบทชุมชน ตั้งแต่การออกแบบบ่อ การวางระบบหมุนเวียนน้ำ ไปจนถึงการลดต้นทุนการผลิต โดยเน้นโมเดลฟาร์มขนาดเล็กที่นำไปใช้ได้จริงในพื้นที่ชนบทและชายฝั่ง
.
ในช่วงบ่าย คณะผู้แทนเดินทางไปยังชุมชน Kampung Telok Port Dickson เพื่อศึกษาการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนผ่านโครงการวิจัยแบบมีส่วนร่วม ภายใต้โครงการ GASAC โดยมีกิจกรรมเยี่ยมชมครัวชุมชน ศึกษาพื้นที่ประกอบอาชีพของชุมชน การพัฒนาชุมชนเน้นสร้างอาชีพและรายได้จากทรัพยากรท้องถิ่น โดยเฉพาะการเพาะเลี้ยงสาหร่าย ซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจที่มีศักยภาพสูง สามารถเติบโตดีในพื้นที่ชายฝั่งและมีความต้องการทั้งในและต่างประเทศ
.
Associate Prof. Dr. Zumilah Zainalaludin จากคณะนิเวศวิทยามนุษย์ UPM เน้นบทบาทงานวิจัยในการพัฒนาชุมชน ว่าการแก้ปัญหาความยากจนต้องอาศัยการบูรณาการองค์ความรู้จากหลายสาขาและการมีส่วนร่วมของชุมชนในทุกขั้นตอน แนวทางดังกล่าวสอดคล้องกับการดำเนินงานของศูนย์แก้จน ม.อ.ปัตตานี ที่มุ่งใช้วิจัยและนวัตกรรมเป็นเครื่องมือพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก
.
การศึกษาดูงานครั้งนี้เป็นก้าวสำคัญในการเสริมสร้างความร่วมมือระหว่าง ม.อ.ปัตตานี และ UPM โดยองค์ความรู้ที่ได้รับสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาพื้นที่ชายแดนภาคใต้ โดยเฉพาะด้านการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำแบบผสมผสาน การพัฒนาอาชีพชุมชนชายฝั่ง การสร้างระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน ยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน และ มุ่งสู่เครือข่ายวิจัยนานาชาติเพื่อความยั่งยืนในอนาคต
.
ความร่วมมือครั้งนี้ไม่เพียงเป็นการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ทางวิชาการ แต่ยังวางรากฐานเครือข่ายวิจัยระดับนานาชาติ ที่จะขับเคลื่อนการพัฒนาเกษตรและชุมชนอย่างยั่งยืน เพื่อสร้างสังคมเข้มแข็ง ลดความเหลื่อมล้ำ และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนผ่านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม